Czarne dziury, początek a nie koniec? Uczeni proponują nowe rewolucyjne podejście

14 marca 2025, 16:05

Czarne dziury od dziesięcioleci fascynują naukowców, pisarzy i zwykłych zjadaczy chleba. Zgodnie z ogólną teorią względności Einsteina, wszystko, co dostaje się do czarnej dziury opada do jej centrum i zostaje tam zniszczone przez gigantyczną grawitację. Centrum to, zwane osobliwością, to nieskończenie mały punkt, w którym przyspieszenie grawitacyjne jest nieskończone. Tam skupia się cała materia czarnej dziury.



Syntetyczny kannabinoid skutecznie zwalcza obturacyjny bezdech senny

30 listopada 2017, 12:00

Duże, przeprowadzone w wielu ośrodkach testy wykazały, że syntetyczny tetrahydrokannabinol, dronabinol, jest skuteczną i bezpieczną metodą leczenia obturacyjnego bezdechu sennego (ang. obstructive sleep apnea, OSA).


Wąż jak spaghetti

4 sierpnia 2008, 08:38

Blair Hedges, biolog ewolucyjny z Uniwersytetu Stanowego Penyslwanii, który specjalizuje się w wynajdywaniu rekordowo małych płazów i gadów, odkrył na Barbadosie najmniejszego węża świata (żabę i jaszczurkę wytropił także na Karaibach). Dorosłe osobniki osiągają rozmiary 10-centymetrowej nitki spaghetti. Nic dziwnego, że przy kurczących się wskutek rozwoju rolnictwa i budownictwa habitatach przedstawicieli tego gatunku łatwo przeoczyć...


Wzrokowe wyzwalacze swędzenia

26 listopada 2012, 13:10

W przypadku swędzenia istnieją wzrokowe wyzwalacze. Wystarczy widok mrówki czy ugryzienia owada, by pojawiła się reakcja w postaci drapania.


Wielkie modele językowe (LLM) generują język podobnie jak ludzie

15 maja 2025, 08:33

Naukowcy z Uniwersytetu Oksfordzkiego i Allen Institute for AI ze zdumieniem zauważyli, że wielkie modele językowe (LLM) – takie jak używane np. przez ChatGPT – generalizują wzorce językowe podobnie jak ludzie, poprzez analogie a nie ścisłe trzymanie się zasad. Badacze postanowili sprawdzić, na ile prawdziwe jest powszechnie panujące przekonanie, że LLM generują swoje wypowiedzi na podstawie obowiązujących zasad, które wydedukował z danych treningowych. Tymczasem okazało się, że – podobnie jak ludzie – modele językowe posługują się przykładami i analogiami podczas tworzenia nieznanych sobie słów.


Gorąca herbata wydaje się chronić przed jaskrą

15 grudnia 2017, 13:30

Wypijanie przynajmniej raz dziennie kubka gorącej herbaty koreluje z niższym ryzykiem jaskry.


Nauka latania przez obserwację

2 września 2008, 11:12

Naukowcy z Uniwersytetu Stanforda wyposażyli niewielkie śmigłowce w interesujący system sztucznej inteligencji. Dzięki niemu maszyny uczą się latać obserwując manewry wykonywane przez inne śmigłowce.


Zanikanie chmur zagraża lasom mglistym

14 grudnia 2012, 13:47

Lasy mgliste, czyli lasy położone w międzyzwrotnikowych strefach górskich, gdzie stale utrzymują się mgły i chmury, czerpią wodę nie tylko za pomocą systemu korzeniowego. Uczeni z University of California, Berkeley, wykazali, że tamtejsze drzewa pobierają też wodę za pomocą liści.


Dźwiękowa komunikacja między roślinami a zwierzętami

17 lipca 2025, 08:05

Ćmy decydują o tym, gdzie złożyć jaja na podstawie... dźwięków wydawanych przez rośliny – donoszą naukowcy z Uniwersytetu w Tel Awiwie. Okazuje się zatem, że nie tylko rośliny modyfikują swoje zachowanie, odbierając dźwięki wydawane przez owady – o czym pisaliśmy niedawno – ale również zwierzęta reagują na dźwięki wydawane przez rośliny. I podejmują na tej podstawie jedne z najważniejszych decyzji w ich życiu.


Znieczulenie ogólne to nie tylko usypianie

10 stycznia 2018, 11:29

Mimo że znieczulenie ogólne jest jedną z najczęściej wykonywanych procedur medycznych, nie do końca wiadomo, co się podczas niego dzieje. Nowe australijskie badanie pokazało, że jeden z najważniejszych anestetyków - propofol - hamuje przemieszczanie kluczowego białka, które występuje w synapsach wszystkich neuronów - syntaksyny 1A. Stąd zaburzenia komunikacji między komórkami nerwowymi.


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk